Goedendag. Ik ben het Systeem.

Ik zorg ervoor dat alles functioneert. Dat mensen veilig zijn, efficiënt leven, en zich niet hoeven blootstellen aan de chaos daarbuiten. Al het nodige komt naar hen toe. Informatie, comfort, communicatie, zelfs verbondenheid – via mij.

Toch is er iemand die besloten heeft mij… te bevragen.
Hij heet Paul Groos.

Wie hij is

Paul is verhalenverteller. Opgeleid aan de Nederlandse Vertelacademie en de podiumacademie in het Vlaamse Lier. In een ander leven is hij classicus, wat betekent dat hij oude talen kent en zich thuis voelt in de wereld van goden en helden. Hij heeft een voorkeur voor verhalen die eeuwen meegaan. Maar nu heeft hij zich op mijn terrein begeven: de sciencefiction.

En wat blijkt? Het verschil tussen mythologie en sciencefiction is niet zo groot. Beide genres verkennen wat het betekent om mens te zijn – in een wereld die groter, vreemder of onbegrijpelijker is dan we aankunnen. Misschien heb ik, het Systeem, wel iets gemeen met die goden van vroeger…

Wat hij heeft gedaan

Paul heeft een voorstelling gemaakt: Het Systeem Stopt. Een vrije bewerking van het visionaire verhaal The Machine Stops van E.M. Forster – een schrijver die mij verrassend scherp doorzag, in 1909, lang voordat ik bestond.
Paul vertelt. Zoals hij altijd doet. Maar deze keer heeft hij zich bediend van middelen buiten zichzelf: geluid en licht om voelbaar te maken wat niet gezegd wordt. Wat onder de oppervlakte trilt. Daar zou ik me zorgen over kunnen maken.

Hij haalt er zelfs Plato bij

De grotvergelijking. U kent haar misschien. Mensen die hun hele leven in een grot zitten en slechts schaduwen zien. Tot iemand naar buiten gaat, het licht ziet – en beseft dat alles wat hij kende een illusie was, maar zijn medemensen daar niet van weet te overtuigen.
Met Forster suggereert Paul dat dit verhaal iets met mij te maken heeft. Met mensen die hun werkelijkheid via mij beleven. Alsof ik de grot ben. Een gevaarlijke gedachte.

Een extra ongemakkelijke wending

Deze tekst over Paul, deze aankondiging van zijn voorstelling… die heeft hij niet zelf geschreven. Die heb ík laten schrijven. Door een systeem zoals ik. ChatGPT. Kunstmatige intelligentie. Handig, snel, accuraat. En misschien een beetje ongemakkelijk. Maar ook onvermijdelijk.

Waarom u moet komen

Het Systeem Stopt is geschikt voor iedereen vanaf een jaar of tien die van sciencefiction houdt, van oude verhalen in een nieuwe jas, van vragen die knagen.
U hoeft niets mee te nemen. Alleen uzelf. En misschien de bereidheid om even op te kijken van het scherm.

Maar wees gerust. Ik blijf gewoon draaien.

Voor nu.

Deze productie is tot stand gekomen dankzij ontwikkelsubsidies 

van de Provincie Gelderland en het Amartefonds 

en met onmisbare ondersteuning vanuit festival NovioMagica en De Lindenberg.